Według publikacji Urzędu Miejskiego w powiecie grodziskim jest ponad 770 pomników przyrody, z czego 37 w gminie Grodzisk Mazowiecki. W samym mieście najbardziej znane są cztery drzewa z imionami w Parku Skarbków oraz aleja grabowa przy ul. Topolowej.[1]
Ile ich jest
Wydawnictwo „Metamorfoza miasta” podaje, że na terenie powiatu grodziskiego jest ponad 770 pomników przyrody, ale tylko 37 znajduje się w gminie Grodzisk Mazowiecki. Autorzy zauważają, że pod względem zasobów przyrodniczych gmina nie wyróżnia się na tle sąsiadów: lasy wycinano w XIX i na początku XX wieku, a parki dworskie ucierpiały podczas obu wojen i w pierwszych latach po nich.[1]
Wykaz w Wikipedii, oparty na danych Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska według stanu z 2009 roku, dzieli pomniki przyrody powiatu na gminy. Dla miasta Grodziska wymienia kilkanaście pozycji: pojedyncze drzewa (wiązy, dęby, lipa, cyprysik błotny), grupy drzew i głaz narzutowy przy pływalni „Wodnik-2000”.[2]
Drzewa z imionami w Parku Skarbków
W Parku Skarbków pomnikami przyrody są cztery drzewa, którym nadano imiona: dęby szypułkowe „Henryk” i „Aleksander” oraz jesiony wyniosłe „Hieronim” i „Wojciech”. Uchwała nr 716/2014 Rady Miejskiej z 26 marca 2014 roku podaje ich obwody: 463, 283, 247 i 275 cm. „Metamorfoza miasta” pisze o tych drzewach zbiorczo jako o dębach i wyjaśnia, że imiona upamiętniają dawnych właścicieli miasta – Okuniów, Mokronowskiego i Skarbka (zob. Grodziscy i Okuniowie, Mokronowscy, Skarbkowie). Rodzaj drzew (dęby czy jesiony) bierzemy z wykazu opartego na uchwale.[1][2][3]
W tym samym parku harcerze posadzili z okazji 85-lecia harcerstwa polskiego trzy dęby: „Andrzej”, „Oleńka” i „Jerzy”. To nowe nasadzenia upamiętniające jubileusz.[1]
Pozostałe w mieście i gminie
Przy ul. Topolowej rośnie aleja 160 grabów pospolitych, uznana za pomnik przyrody. Wykaz Wikipedii wymienia ponadto m.in. wiąz „Przedszkolak” na terenie Przedszkola nr 3, wiąz „Uczeń” przy ul. Bartniaka 13 A oraz dąb „Posterunkowy” przed budynkiem Komendy Policji.[1][2]
Poza miastem wykaz wskazuje m.in. pięć dębów w Adamowiźnie Starej, na skraju parku wiejskiego przy szlaku turystycznym. „Metamorfoza” wspomina z kolei park „Chełmonie” w Adamowiźnie z „Dębami Chełmońskiego” (zob. Józef Chełmoński, Adamowizna). Autorzy „Metamorfozy” zaznaczają, że w gminie tylko w kilku miejscach zachowały się pojedyncze drzewa-pomniki: dęby, jesiony, wiązy, lipy i grusze.[1][2]
Obszar chronionego krajobrazu
Południowa część gminy wchodzi w skład Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Obszar utworzono rozporządzeniem wojewody warszawskiego z 29 sierpnia 1997 roku; według Wikipedii chroni on tereny istotne dla równowagi ekologicznej aglomeracji warszawskiej i wyznacza strefy szczególnej ochrony ekologicznej oraz ochrony urbanistycznej.[1][4]
Oś czasu
Na miejscu dziś
Często pytacie
Pomniki przyrody w Grodzisku Mazowieckim: pytania
3 pytania
Ile pomników przyrody jest w Grodzisku Mazowieckim?
Według „Metamorfozy miasta” w gminie Grodzisk Mazowiecki jest 37 pomników przyrody, a w całym powiecie grodziskim ponad 770.
Jakie drzewa w Parku Skarbków są pomnikami przyrody?
Cztery: dęby szypułkowe „Henryk” i „Aleksander” oraz jesiony wyniosłe „Hieronim” i „Wojciech”, ustanowione uchwałą Rady Miejskiej z 26 marca 2014 roku.
Czy Grodzisk leży w obszarze chronionego krajobrazu?
Południowa część gminy wchodzi w skład Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.
Źródła
- Metamorfoza miasta. Grodzisk Mazowiecki 1989–2018 – Urząd Miejski w Grodzisku Mazowieckim
- Pomniki przyrody w powiecie grodziskim – Wikipedia
- Park im. hrabiów Skarbków – Wikipedia
- Warszawski Obszar Chronionego Krajobrazu – Wikipedia
Sprawdzono 9 października 2026. Tekst napisała redakcja mGrodzisk na podstawie źródeł powyżej. Znasz więcej albo widzisz błąd? Napisz do nas.