Adamowizna to wieś w gminie Grodzisk Mazowiecki, położona nad rzeką Mrowną, na południe od miasta. W 2021 roku mieszkało tu 1398 osób; wieś zna się głównie z dworku rodziny Chełmońskich i z własnej parafii.[1]
Adamowizna – co słychać
- Planowane wyłączenie prądu: Książenice, Adamowizna · 24 listopada 8:00–11:00
- Planowane wyłączenie prądu: Książenice, Adamowizna · 24 listopada 11:00–15:00
- Planowane wyłączenie prądu: Książenice, Adamowizna · 25 listopada 8:00–12:00
- Sesja Rady Miejskiej 25 listopada: Uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi Adamowizna w gminie Grodzisk Mazowiecki -Etap III · 25 listopada 17:00–17:00
- Planowane wyłączenie prądu: Adamowizna, Grodzisk Mazowiecki · 26 listopada 9:30–13:30
Wieś i jej dzieje
Wikipedia zalicza Adamowiznę do wsi prywatnych Królestwa Kongresowego; w 1827 roku leżała w powiecie błońskim. W latach 1954–1959 była siedzibą władz gromady Adamowizna, a po jej zniesieniu weszła do gromady Grodzisk Mazowiecki. Dziś jest osobną wsią w gminie, a jej częściami są Stare i Chełmonie.[1]
Przez wieś prowadzi niebieski szlak pieszy z Radziejowic do Grodziska. W latach 1932–1939 mieszkał tu oficer Wojska Polskiego Wiktor Gzowski, zamordowany w 1940 roku w Katyniu. Szkołę podstawową wybudowano na terenie ofiarowanym 24 kwietnia 1953 roku przez Mateusza Chełmońskiego, bratanka malarza Józefa Chełmońskiego.[1]
Dworek Chełmońskich i park
Wikipedia opisuje dworek dr. Mateusza Chełmońskiego jako przykład stylu dworkowego, wzniesiony około 1930 roku według projektu Witolda Pokrowskiego; od dworu widać park ze starodrzewem, oddzielony od budynku sztucznym stawem na Mrownie. W parku stoi też drewniany dworek z początku XX wieku, przeniesiony z pobliskiej Kuklówki. Rejestr zabytków obejmuje w Adamowiźnie drewnianą willę przy ul. dr. M. Chełmońskiego 7, obok której znajdują się dworek, park i ogród.[1][4]
„Metamorfoza miasta” podaje, że dworek wykupiła gmina i poddała go gruntownej renowacji, po której ma służyć jako gminna placówka kultury. „Plan odnowy miejscowości Adamowizna na lata 2008–2018” zakładał zagospodarowanie dworku i parku na cele społeczno-kulturalne i rekreacyjne oraz ścieżki edukacyjne, w tym „Śladami Cichociemnych”. Nazwy właściciela źródła podają niejednolicie: „Album o Grodzisku” podpisuje zdjęcie jako dworek Adama Chełmońskiego, a „Metamorfoza” i Wikipedia mówią o dworku dr. Mateusza Chełmońskiego.[5][6]
Parafia
W Adamowiźnie działa parafia św. Matki Teresy z Kalkuty, należąca do dekanatu grodziskiego archidiecezji warszawskiej. Według archidiecezji liczy około 4200 wiernych z dziesięciu miejscowości, m.in. Odrano-Woli, Radoń i Janinowa. „Metamorfoza miasta” wymienia ją wśród czterech wiejskich parafii dekanatu, obok Izdebna Kościelnego, Kuklówki i Książenic (zob. Książenice).[2][3][5]
Oś czasu
Na miejscu dziś
Na co dzień: Adamowizna
- Szkoła obwodowa: Szkoła Podstawowa – Adamowizna – obwód, wyniki egzaminu, rekrutacja.
- Autobusy GPA: linie 23, 31, 58, 63 – trasy i rozkłady autobusów.
- Śmieci: harmonogram wywozu odpadów dla Twojego adresu i PSZOK.
- Nieruchomości: ceny działek i domów w gminie, sprawdź działkę i pozwolenia na budowę.
- Urząd i sprawy: załatw sprawę w urzędzie gminy, awarie i wyłączenia, pogoda.
Często pytacie
Adamowizna: pytania
3 pytania
Ile mieszkańców ma Adamowizna?
1398 osób według spisu z 2021 roku.
Czyj jest dworek w Adamowiźnie?
Znany jest jako dworek dr. Mateusza Chełmońskiego, bratanka malarza Józefa Chełmońskiego; gmina wykupiła go i odnowiła z myślą o placówce kultury.
Do jakiej parafii należy Adamowizna?
Do parafii św. Matki Teresy z Kalkuty w dekanacie grodziskim, z kościołem przy ul. Promiennej 7.
Źródła
- Adamowizna (województwo mazowieckie) – Wikipedia
- Parafia św. Matki Teresy z Kalkuty w Adamowiźnie – Wikipedia
- Adamowizna. Św. Matki Teresy z Kalkuty – Archidiecezja Warszawska
- Willa w Adamowiźnie (rejestr zabytków) – Zabytek.pl, Narodowy Instytut Dziedzictwa
- Metamorfoza miasta. Grodzisk Mazowiecki 1989–2018 – Urząd Miejski w Grodzisku Mazowieckim
- Album o Grodzisku Mazowieckim – Urząd Miejski w Grodzisku Mazowieckim
Sprawdzono 9 października 2026. Tekst napisała redakcja mGrodzisk na podstawie źródeł powyżej. Znasz więcej albo widzisz błąd? Napisz do nas.