mGrodzisk

Przegląd

Powiat grodziski

Powiat grodziski to powiat w województwie mazowieckim, utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej, z siedzibą w Grodzisku Mazowieckim. Tworzy go sześć gmin, ma 367 km² powierzchni i około 106 tysięcy mieszkańców.[1][2]

Gminy powiatu

W skład powiatu wchodzi sześć gmin. Gminy miejskie to Milanówek i Podkowa Leśna, gmina miejsko-wiejska – Grodzisk Mazowiecki (zob. historia miasta), a gminy wiejskie – Baranów, Jaktorów i Żabia Wola. Trzy miasta powiatu to Grodzisk Mazowiecki, Milanówek i Podkowa Leśna.[1]

Powiat graniczy z powiatami pruszkowskim, piaseczyńskim, grójeckim, żyrardowskim, sochaczewskim i warszawskim zachodnim. Leży w większości na Równinie Łowicko-Błońskiej; przez jego teren płyną m.in. Utrata, Mrowna i Pisia Tuczna.[1]

Poprzednicy: powiat grodziskomazowiecki

Wcześniejszy powiat grodziskomazowiecki istniał dwukrotnie: w latach 1867–1869 oraz 1948–1975. W międzyczasie, od 1869 do 1948 roku, jednostką z siedzibą w Błoniu był powiat błoński. Powiat z 1948 roku utworzono z obszaru zniesionego powiatu błońskiego; zniesiono go w reformie z 1 czerwca 1975 roku.[3]

Reforma z 1999 roku nie przywróciła dawnego powiatu: według Wikipedii powstał powiat grodziski o zupełnie innych granicach, ale również z siedzibą w Grodzisku Mazowieckim. Obszar dawnego powiatu odpowiada dziś częściom kilku powiatów, w tym grodziskiego.[1][3]

Dawne dzieje i dziś

W 1313 roku większość obszaru dzisiejszego powiatu wchodziła w skład Księstwa Rawskiego, w ziemi sochaczewskiej. Okolice Puszczy Jaktorowskiej były miejscem królewskich polowań – o ostatnim turze z tej puszczy pisze hasło Jaktorów. W Podkowie Leśnej mieści się Muzeum im. Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów w Stawisku, które od 1999 roku podlega staroście powiatu grodziskiego.[1][4]

Wikipedia wymienia też muzeum dziejów EKD i WKD w Grodzisku oraz Muzeum Żaby w Żabiej Woli. Herbem powiatu jest czerwona tarcza z głową orła białego mazowieckiego i herbem Bogoria z herbu Grodziska – zob. herb Grodziska Mazowieckiego.[1]

Oś czasu

  1. 1 stycznia 1867Utworzenie pierwszego powiatu grodziskomazowieckiego.[3]
  2. 29 września 1869Zniesienie powiatu grodziskomazowieckiego i utworzenie powiatu błońskiego.[3]
  3. 2 marca 1948Ponowne utworzenie powiatu grodziskomazowieckiego z obszaru powiatu błońskiego.[3]
  4. 1 czerwca 1975Zniesienie powiatu grodziskomazowieckiego w reformie administracyjnej.[3]
  5. 1999Utworzenie powiatu grodziskiego z siedzibą w Grodzisku Mazowieckim.[1][3]
  6. 25 stycznia 2001Rada Powiatu uchwala herb powiatu grodziskiego.[1]

Często pytacie

Powiat grodziski: pytania

3 pytania

Ile gmin ma powiat grodziski?

Sześć: Grodzisk Mazowiecki, Milanówek, Podkowa Leśna, Baranów, Jaktorów i Żabia Wola. Trzy z nich to gminy miejskie albo miejsko-wiejska, trzy – gminy wiejskie.

Ilu mieszkańców ma powiat grodziski?

Według GUS na 31 grudnia 2024 roku powiat grodziski miał 106 373 mieszkańców na powierzchni 367 km².

Kiedy powstał powiat grodziski?

W 1999 roku, w ramach reformy administracyjnej. Wcześniejszy powiat grodziskomazowiecki istniał w latach 1867–1869 i 1948–1975, ale miał inne granice.

Źródła

  1. Powiat grodziski (województwo mazowieckie) – Wikipedia
  2. Powiat grodziski w liczbach (dane GUS) – polskawliczbach.pl
  3. Powiat grodziskomazowiecki – Wikipedia
  4. Historia domu w Stawisku – Muzeum im. Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów w Stawisku

Sprawdzono 9 października 2026. Tekst napisała redakcja mGrodzisk na podstawie źródeł powyżej. Znasz więcej albo widzisz błąd? Napisz do nas.