Skarbkowie to hrabiowska rodzina, której przedstawiciel Henryk Skarbek kupił Grodzisk wraz z Jordanowicami w 1869 roku (część źródeł podaje 1865). Od 1881 roku parcelował majątek, co otworzyło miasto na letników i przemysł.[1][2]
Zakup Grodziska
Miasto z Jordanowicami kupił hrabia Henryk Skarbek. Centrum Kultury i Wikipedia (hasło o dworze) podają rok 1869; Wikipedia w artykule o mieście wpisuje do kalendarium rok 1865. Rozbieżności nie udało się rozstrzygnąć w dostępnych źródłach, dlatego w hasłach encyklopedii używamy 1869.[1][2][3]
Wcześniej majątek należał do Mokronowskich. Skarbek najpierw udostępnił gościom park, a w 1881 roku zaczął parcelować majątek. Dostępne działki, szybki dojazd koleją (kolej), moda na wypoczynek poza miastem i walory okolicy dały rozkwit budownictwa letniskowego.[1][3]
Park, dwór i przemysł
Park, założony w XVIII wieku przez Mokronowskich, otwarto dla mieszkańców około 1870 roku; pod koniec XIX wieku miał charakter parku zdrojowego. Dziś nosi imię hrabiów Skarbków – zob. Park Skarbków. Dwór w Jordanowicach nazywany jest Dworem Skarbków (dwór Skarbków).[4][5]
Według Centrum Kultury w 1881 roku o Grodzisk upomniał się przemysł: pojawiły się fabryki, których wcześniej tu nie było, i miasto stało się jednym z ośrodków przemysłowych. Źródła nie wskazują nazw ani właścicieli tych zakładów w związku z rodziną Skarbków.[1]
W 1911 roku spadkobiercy hrabiego Henryka Skarbka sprzedali resztki majątku Józefowi Jemiołkowskiemu. Dziś w dworze mieści się Państwowa Szkoła Muzyczna im. Tadeusza Bairda (od 2004; gmina przejęła obiekt w 1999).[3]
Oś czasu
Często pytacie
Skarbkowie – hrabiowie w Grodzisku: pytania
2 pytania
Kiedy Henryk Skarbek kupił Grodzisk?
W 1869 roku według Centrum Kultury i Wikipedii (hasło o dworze); kalendarium Wikipedii o mieście podaje 1865.
Skąd nazwa Park Skarbków w Grodzisku?
Park należał do majątku hrabiego Henryka Skarbka, który kupił miasto z Jordanowicami; mieszkańcom udostępniono go około 1870 roku.
Źródła
- Historia miasta – „Poznaj Grodzisk”, Poczekalnia PKP – Ośrodek Kultury Gminy Grodzisk Mazowiecki
- Grodzisk Mazowiecki – Wikipedia
- Dwór Skarbków – Wikipedia
- Album o Grodzisku Mazowieckim – Urząd Miejski w Grodzisku Mazowieckim
- Park im. hrabiów Skarbków – Wikipedia
Sprawdzono 9 października 2026. Tekst napisała redakcja mGrodzisk na podstawie źródeł powyżej. Znasz więcej albo widzisz błąd? Napisz do nas.