Mokronowscy (w źródłach też Mokronoscy) herbu Bogoria byli właścicielami Grodziska od 1623 roku. Mieszkali w Jordanowicach, a ich herb stał się herbem miasta.[1][2]
Mokronowscy w Grodzisku
W 1623 roku prawa do Grodziska nabyli Mokronowscy herbu Bogoria. Według Centrum Kultury mieli już wcześniej, najpewniej od 1611 roku, sąsiednie wsie; osiedlili się w Jordanowicach, na wschód od miasta, i zbudowali tam rodową siedzibę. Wikipedia wymienia wśród ich posiadłości wsie Kady i Jordanowice. Ich herb przejęło miasto – zob. herb Bogoria.[1][2]
Źródła, z których korzystano, nie podają, kiedy dokładnie Mokronowscy przestali być właścicielami miasta; wiadomo, że w 1869 roku (według Wikipedii – w 1865) nabył je hrabia Henryk Skarbek (zob. Skarbkowie).[1][2]
Fundacje
Wojciech Mokronowski, kasztelan rawski, ufundował murowany kościół św. Anny: w 1687 roku z funduszy rodu wzniesiono prezbiterium z zakrystią i kaplicą rodową (Wikipedia podaje rok 1688). Według miejscowej legendy Wojciech miał też kazać jeńcom tureckim z bitwy pod Wiedniem wykopać stawy, dziś zwane Stawami Goliana – to tylko legenda powtarzana przez mieszkańców.[1][3][4]
Park, dziś im. hr. Skarbków, założyli w XVIII wieku Mokronowscy jako część ogrodów wokół dworu w Jordanowicach (Park Skarbków). W latach 1845–1846 rodzina wybudowała też willę „Foksal”.[2][3]
Andrzej Mokronowski i dwór w Jordanowicach
Andrzej Mokronowski (1713–1784), generał-lejtnant wojsk koronnych, od 1781 roku wojewoda mazowiecki, był drugim mężem Izabeli Poniatowskiej, siostry króla Stanisława Augusta. Album o Grodzisku nazywa go Jędrzejem; z kontekstu (wojewoda mazowiecki, mąż siostry króla) chodzi o tę samą osobę. Według albumu w 1782 roku małżonkowie przebudowali dwór w Jordanowicach do obecnej klasycystycznej postaci, a król zatrudnił Jana Bogumiła Plerscha do polichromii wnętrz.[3][5]
Wikipedia podaje, że inicjatorem budowy dworu był Andrzej Mokronoski, a malowidła wykonywali Plersch i Antoni Herliczka. Dwór znany jest dziś jako Dwór Skarbków (dwór Skarbków).[6]
Oś czasu
Często pytacie
Mokronowscy – właściciele Grodziska: pytania
2 pytania
Kim byli Mokronowscy w Grodzisku?
Rodem herbu Bogoria, który od 1623 roku był właścicielem miasta, mieszkał w Jordanowicach i ufundował m.in. kościół św. Anny.
Czyj herb ma Grodzisk Mazowiecki?
Herb miasta to Bogoria – herb rodu Mokronowskich, właścicieli Grodziska od 1623 roku.
Źródła
- Historia miasta – „Poznaj Grodzisk”, Poczekalnia PKP – Ośrodek Kultury Gminy Grodzisk Mazowiecki
- Grodzisk Mazowiecki – Wikipedia
- Album o Grodzisku Mazowieckim – Urząd Miejski w Grodzisku Mazowieckim
- Kościół św. Anny w Grodzisku Mazowieckim – Wikipedia
- Andrzej Mokronowski – Wikipedia
- Dwór Skarbków – Wikipedia
- Metamorfoza miasta. Grodzisk Mazowiecki 1989–2018 – Urząd Miejski w Grodzisku Mazowieckim
Sprawdzono 9 października 2026. Tekst napisała redakcja mGrodzisk na podstawie źródeł powyżej. Znasz więcej albo widzisz błąd? Napisz do nas.