mGrodzisk

Miejscowość

Jordanowice

Jordanowice to dziś część Grodziska Mazowieckiego, a do 1915 roku wieś i folwark z dworem rodu Mokronowskich. Do miasta włączono je 8 września 1915 roku.[1][2]

Wieś Mokronowskich

Mokronowscy herbu Bogoria mieli sąsiednie wsie najpewniej od 1611 roku, a w 1623 roku nabyli Grodzisko. Osiedlili się w Jordanowicach, na wschód od miasta, i urządzili tu rodową siedzibę; miasto i wieś tworzyły razem centrum ich dóbr (zob. Mokronowscy – właściciele Grodziska). Wikipedia podaje, że w 1623 roku w Jordanowicach wzniesiono dwór Mokronowskich, a w 1827 roku wieś liczyła 21 domów.[1][2]

Obecny, klasycystyczny kształt dwór uzyskał w 1782 roku, po przebudowie przeprowadzonej przez Jędrzeja Mokronowskiego, wojewodę mazowieckiego, i jego żonę Izabelę z Poniatowskich Branicką, siostrę króla Stanisława Augusta. Wikipedia przypisuje wzniesienie dworu w drugiej połowie XVIII wieku Andrzejowi Mokronowskiemu (1713–1784); źródła różnią się więc co do imienia i datowania. Wnętrza zdobią polichromie Jana Bogumiła Plerscha z 1782 roku (Jan Bogumił Plersch).[4][6]

Skarbkowie, park i uzdrowisko

W 1869 roku miasto razem z Jordanowicami kupił hrabia Henryk Skarbek (Wikipedia w kalendarium podaje rok 1865). Najpierw udostępnił gościom park, a w 1881 roku rozpoczął parcelację majątku; Jordanowice stały się miejscowością letniskową (Grodzisk jako letnisko, Skarbkowie – hrabiowie w Grodzisku).[1][2][4]

W 1884 roku dr Michał Bojasiński otworzył w Jordanowicach zakład wodoleczniczy, który przez blisko pół wieku był uzdrowiskiem (Zakład wodoleczniczy dr. Bojasińskiego). Dawne ogrody dworu to dzisiejszy Park Skarbków.[1][2][7]

Część miasta od 1915 roku

W 1915 roku, razem z odzyskaniem praw miejskich, do Grodziska przyłączono Jordanowice, Wólkę Grodziską i Nowe Grodzisko. Wikipedia podaje dzień 8 września 1915 (Utrata i odzyskanie praw miejskich (1870–1915)).[1][2]

Dziś w Jordanowicach stoją m.in. kościół Matki Bożej Nieustającej Pomocy przy ul. Piaskowej, przedszkole nr 4 i Stawy Walczewskiego (Stawy Walczewskiego). Nazwa żyje też w nazwie osiedla „Jordanowicka”.[1][8]

Oś czasu

  1. 1623Mokronowscy kupują Grodzisko i osiedlają się w Jordanowicach.[2]
  2. 1782Przebudowa dworu w Jordanowicach i polichromie Plerscha.[4][6]
  3. 1869Jordanowice z miastem kupuje hrabia Henryk Skarbek.[2]
  4. 1881Początek parcelacji majątku Skarbka.[2]
  5. 1884Zakład wodoleczniczy dr. Bojasińskiego w Jordanowicach.[1][7]
  6. 8 września 1915Jordanowice stają się częścią Grodziska.[1][2]

Na miejscu dziś

  • Dwór Skarbków przy ul. Parkowa 1 mieści Państwową Szkołę Muzyczną I stopnia im. Tadeusza Bairda; wnętrza z polichromiami Plerscha odrestaurowano w latach 1998–2002.[4][8]
  • Przystanek WKD Grodzisk Mazowiecki Jordanowice leży przy ul. Nadarzyńskiej; do 2002 roku nosił nazwę Grodzisk Mazowiecki Muzeum.[5]

Na co dzień: Jordanowice

Często pytacie

Jordanowice: pytania

2 pytania

Czy Jordanowice to część Grodziska Mazowieckiego?

Tak. Do 1915 roku były wsią, a 8 września 1915 roku włączono je do miasta.

Co mieści się w dworze w Jordanowicach?

Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia im. Tadeusza Bairda (ul. Parkowa 1). Wnętrza zdobią polichromie Jana Bogumiła Plerscha.

Źródła

  1. Jordanowice (Grodzisk Mazowiecki) – Wikipedia
  2. Historia miasta – „Poznaj Grodzisk”, Poczekalnia PKP – Ośrodek Kultury Gminy Grodzisk Mazowiecki
  3. Zabytki Grodziska Mazowieckiego – Wikipedia
  4. Grodzisk Mazowiecki – Wikipedia
  5. Grodzisk Mazowiecki Jordanowice – Wikipedia
  6. Album o Grodzisku Mazowieckim – Urząd Miejski w Grodzisku Mazowieckim
  7. Zakład Wodoleczniczy w Grodzisku Mazowieckim – Wikipedia
  8. Metamorfoza miasta. Grodzisk Mazowiecki 1989–2018 – Urząd Miejski w Grodzisku Mazowieckim

Sprawdzono 9 października 2026. Tekst napisała redakcja mGrodzisk na podstawie źródeł powyżej. Znasz więcej albo widzisz błąd? Napisz do nas.