Jan Bogumił Plersch (1732–1817) – malarz i dekorator wnętrz niemieckiego pochodzenia, nadworny malarz króla Stanisława Augusta. W Grodzisku Mazowieckim zachowały się jego polichromie z lat 1782–1783 w dworze Mokronowskich, dziś Skarbków.[1][2]
Malarz króla
Plersch pochodził z rodziny artystycznej: ojciec, Jan Jerzy Plersch, był rzeźbiarzem królewskim, a matka, Marianna Magdalena, córką Józefa Fontany. Sam został nadwornym malarzem Stanisława Augusta Poniatowskiego. Katalog malarstwa ściennego Mazowsza podaje niemieckie brzmienie jego imion – Johann Gottlieb Plersch – i nazwisko w zapisie „Plersz”.[1][2]
Wikipedia wymienia jego prace dla dworu: projekty dekoracji ścian na Zamku Ujazdowskim (1765), dekoracje stropów i ścian Zamku Królewskiego w Warszawie (1765, 1771, 1777, 1784), wnętrza w Łazienkach (1775–1795), sceny batalistyczne z czasów insurekcji kościuszkowskiej i dekoracje teatrów w latach 1806–1809. Katalog malarstwa ściennego wśród pokrewnych dzieł wymienia też Biały Domek i Pałac na Wyspie w Łazienkach.[1][2]
Gabinet w Jordanowicach
W latach 1782–1783 Plersch ozdobił ściany i strop ośmiobocznego gabinetu w ogrodowym skrzydle dworu w Jordanowicach, należącego do Andrzeja Mokronowskiego (dziś część Grodziska, zob. dwór Skarbków). Katalog opisuje dekorację jako wczesnoklasycystyczną: groteski, motywy kandelabrowe i malowane imitacje antycznych medalionów, ułożone w program poświęcony czterem żywiołom.[1][2]
Album miasta, wydany przez Urząd Miejski, opisuje to wnętrze jako dar króla dla siostry, Izabeli, i jej męża: monarcha miał zatrudnić swojego nadwornego malarza do ozdobienia pałacyku. Publikacja miejska „Metamorfoza miasta” przypomina, że freski Plerscha znajdują się też w warszawskich Łazienkach. Polichromie konserwowano w 1950–1951, a gruntownie w latach 1999–2002.[2][3][4]
Oś czasu
- 1732Rodzi się Jan Bogumił Plersch, późniejszy nadworny malarz Stanisława Augusta.[1]
- 1782–1783Plersch maluje polichromie w gabinecie dworu Mokronowskich w Jordanowicach (dziś Grodzisk).[1][2]
- 1999–2002Konserwacja i częściowa restauracja polichromii Plerscha w dworze Skarbków.[2][4]
- 23 sierpnia 1817Umiera Jan Bogumił Plersch.[1]
Często pytacie
Jan Bogumił Plersch: pytania
2 pytania
Kim był Jan Bogumił Plersch?
Malarzem i dekoratorem wnętrz niemieckiego pochodzenia (1732–1817), nadwornym malarzem króla Stanisława Augusta; pracował m.in. w Zamku Królewskim i Łazienkach w Warszawie.
Gdzie w Grodzisku są polichromie Plerscha?
W gabinecie dworu Skarbków (dawniej Mokronowskich) w Jordanowicach, w którym dziś mieści się szkoła muzyczna. Wnętrza udostępniane są okazjonalnie.
Źródła
- Jan Bogumił Plersch – Wikipedia
- Grodzisk Mazowiecki-Jordanowice – Dwór Mokronowskich / Skarbków (karta katalogu malarstwa ściennego) – Katalog malarstwa ściennego na Mazowszu, UKSW
- Album o Grodzisku Mazowieckim – Urząd Miejski w Grodzisku Mazowieckim
- Metamorfoza miasta. Grodzisk Mazowiecki 1989–2018 – Urząd Miejski w Grodzisku Mazowieckim
Sprawdzono 9 października 2026. Tekst napisała redakcja mGrodzisk na podstawie źródeł powyżej. Znasz więcej albo widzisz błąd? Napisz do nas.