W 2022 roku Grodzisk Mazowiecki świętował 500. rocznicę nadania praw miejskich (22 lipca 1522). Obchody trwały od wiosny do końca roku: tematyczne tygodnie, wystawy, turnieje, parada 12 czerwca i uroczysta sesja Rady Miejskiej na placu Wolności w dniu rocznicy.[1][2][3]
Rocznica i zapowiedź obchodów
Rocznicę nadania praw miejskich przez króla Zygmunta Starego miasto świętuje od lat. Według „Metamorfozy miasta” 22 lipca 1522 roku to data, do której nawiązuje się praktycznie co roku, a uroczyściej co pięć lat (szerzej o samym akcie: prawa miejskie 1522). W komunikacie z 28 kwietnia 2022 roku władze miasta opisały jubileusz jako cykl wydarzeń kulturalnych, edukacyjnych, sportowych i uroczystości miejskich, które miały opowiedzieć o dziejach Grodziska: ośrodku handlu i przemiału zboża, kolei, letnisku i uzdrowisku, przemyśle i miejscu wspólnego życia Żydów i chrześcijan.[1][4]
Do jubileuszu przygotowywano też centrum miasta: w lutym 2022 roku podpisano umowę na kablowanie oświetlenia ulic, trwała przebudowa placu Wolności i placu Króla Zygmunta Starego (zob. plac Króla Zygmunta Starego). Ogłoszono też konkurs na mural 500-lecia: wpłynęło 13 ofert, a wygrała koncepcja zakładająca udział mieszkańców – w kwietniu zbierano 500 odcisków dłoni, z których miał powstać mural.[7][8][9][10][11]
Pierwsza część: wiosna i czerwiec 2022
W marcu na Stawach Walczewskiego odbył się Festiwal Morsowy na 500-lecie, a 22 kwietnia, w Dniu Ziemi, urzędnicy rozdawali przy Mediatece 500 sadzonek tawuły. 4 maja, w dniu patrona strażaków, na parkingu przy Mediatece zainaugurowano tydzień służb mundurowych; później były też tygodnie bibliotek i grodziskich firm oraz wernisaże, plenery malarskie i turniej szachowy poświęcone „wielkim grodziszczanom”.[2][12][13][14]
Czerwiec zaczął się tygodniem kolei (zob. kolej w Grodzisku), a w programie były też wspomnienia czasów uzdrowiskowych i otwarcie tężni w Parku Skarbków 19 czerwca. Osobny tydzień poświęcono mniejszościom narodowym, zwłaszcza żydowskiej – ulica Harcerska zamieniła się na ten czas w „sztetl Grodzisk” (por. getto w Grodzisku).[2][15]
12 czerwca przeszła Wielka Parada 500-lecia. Według zapowiedzi miała ruszyć w południe z placu przed Centrum Kultury i deptakiem (ul. 11 Listopada) dojść do ul. 1 Maja przy dworcu, gdzie stanęła scena; tego dnia zaplanowano też międzynarodowy jarmark produktów regionalnych z ponad 100 wystawcami. Kalendarz podsumowujący pierwszą część obchodów mówi, że w paradzie wzięły udział tysiące osób, w tym przyjaciele z miast partnerskich; zapowiedź wymieniała delegacje z Austrii, Litwy, Francji oraz z Giżycka.[2][6]
22 lipca 2022 – urodziny miasta
W dniu rocznicy, w upalne południe, na placu Wolności zebrała się uroczysta sesja Rady Miejskiej z udziałem gości z kraju i zagranicy oraz mieszkańców. W programie była prelekcja o historii miasta, medale i dyplomy dla zasłużonych oraz Złote Bogorie przyznane przez gminę honorowym obywatelom, sołtysom i radnym o dłuższym stażu. Równocześnie wmurowano kapsułę czasu, którą ma otworzyć za pół wieku: znalazły się w niej m.in. film z parady, filmy przygotowane przez szkoły i informacje o życiu miasta. Miasto dostało portret Zygmunta Starego, a mieszkańców poczęstowano urodzinowym tortem.[2][3]
Druga część: sierpień–grudzień
Drugą część obchodów rozpisano w osobnym kalendarzu imprez na sierpień–grudzień 2022. Znalazły się w nim m.in.: III Festiwal Kultury Żydowskiej (19–25 sierpnia), otwarcie placu Wolności po rewitalizacji 21 sierpnia, otwarcie Hali Widowiskowo-Sportowej przy ul. Sportowej 10–11 września, VII Rodzinny Piknik Historyczny w Łąkach 17 września, odsłonięcie Drzew Pamięci przy ul. Obrońców Getta 9 października oraz liczne turnieje sportowe „z okazji 500-lecia”.[2][11]
Plac przed Centrum Kultury, gdzie startowała parada i gdzie w grudniu planowano Grodziskie Mikołajki, kalendarz nazywa „Placem 500-lecia”.[2][6]
Oś czasu
- 22 kwietnia 2022Dzień Ziemi w roku jubileuszu: rozdawanie 500 sadzonek tawuły przy Mediatece.[13]
- 4 maja 2022Dzień Strażaków przy Mediatece otwiera tydzień służb mundurowych w ramach obchodów 500-lecia.[14]
- 12 czerwca 2022Wielka Parada 500-lecia Grodziska Mazowieckiego i jarmark produktów regionalnych.[2][6]
- 22 lipca 2022Uroczysta sesja Rady Miejskiej na placu Wolności w 500. rocznicę praw miejskich; wmurowanie kapsuły czasu.[2][3]
- 21 sierpnia 2022Otwarcie placu Wolności po rewitalizacji w ramach drugiej części obchodów.[2][11]
Często pytacie
500-lecie Grodziska Mazowieckiego (2022): pytania
3 pytania
Kiedy było 500-lecie Grodziska Mazowieckiego?
Rocznicę 500-lecia nadania praw miejskich obchodzono w 2022 roku; dzień rocznicy, 22 lipca, uczczono sesją Rady Miejskiej na placu Wolności i wmurowaniem kapsuły czasu.
Co jest w kapsule czasu z 500-lecia Grodziska?
Filmy z parady 500-lecia, filmy przygotowane przez szkoły i informacje o życiu miasta. Kapsułę wmurowano 22 lipca 2022 roku na placu Wolności; ma zostać otwarta za pół wieku.
Kiedy była parada 500-lecia w Grodzisku?
12 czerwca 2022 roku; trasa wiodła od placu przed Centrum Kultury deptakiem w stronę ul. 1 Maja przy dworcu PKP.
Źródła
- Obchody 500-lecia – Gmina Grodzisk Mazowiecki (kopia w Internet Archive), 2022-04-28
- Kalendarz imprez 500-lecia, część II (sierpień–grudzień 2022) – Gmina Grodzisk Mazowiecki (PDF w Internet Archive), 2022-08
- Gorące 500-lecie Grodziska. Zobacz zdjęcia – Grodzisk News, 2022-07-22
- Metamorfoza miasta. Grodzisk Mazowiecki 1989–2018 – Urząd Miejski w Grodzisku Mazowieckim
- Album o Grodzisku Mazowieckim – Urząd Miejski w Grodzisku Mazowieckim
- Parada 500-lecia Grodziska Mazowieckiego – Gmina Grodzisk Mazowiecki (kopia w Internet Archive), 2022-06-09
- Pewniejsze światło na 500-lecie miasta – Gmina Grodzisk Mazowiecki (kopia w Internet Archive), 2022-02-03
- Wyniki konkursu na koncepcję muralu 500-lecia – Gmina Grodzisk Mazowiecki (kopia w Internet Archive), 2022-03-22
- Akcja „500 odcisków dłoni na 500-lecie Grodziska” ma wzięcie – Grodzisk News, 2022-04-22
- Plac Zygmunta Starego przejdzie modernizację. Zobacz jak będzie wyglądał – Grodzisk News, 2021-06-29
- Plac Wolności w Grodzisku Mazowieckim – Wikipedia
- Festiwal Morsowy na 500-lecie Grodziska Mazowieckiego – Gmina Grodzisk Mazowiecki (kopia w Internet Archive), 2022-03-10
- 500 roślin na 500-lecie Grodziska Mazowieckiego – Gmina Grodzisk Mazowiecki (kopia w Internet Archive), 2022-04-20
- Święto Strażaków w 500 lecie Grodziska Mazowieckiego – Komenda Powiatowa PSP w Grodzisku Mazowieckim (gov.pl), 2022-05-06
- Park im. hrabiów Skarbków – Wikipedia
Sprawdzono 9 października 2026. Tekst napisała redakcja mGrodzisk na podstawie źródeł powyżej. Znasz więcej albo widzisz błąd? Napisz do nas.