Grzegorz Knapski, zwany też Knapiuszem (zm. 12 listopada 1638 w Krakowie), był jezuitą i leksykografem, autorem trzytomowego „Thesaurusa” – słownika polsko-łacińsko-greckiego. Według większości źródeł urodził się w Grodzisku Mazowieckim w drugiej połowie XVI wieku.[1][2]
Pochodzenie i nauka
Knapski pochodził z rodziny mieszczańskiej – był synem sukiennika. Wikipedia podaje, że jego nazwisko jest prawdopodobnie późniejszą, konwencjonalną formą dawnego „Knap”, a miejsce urodzenia ustalono na podstawie zapisów z nieistniejących już ksiąg parafialnych. Rok urodzenia nie jest pewny: źródła wskazują okres od 1561 do 1564 roku.[1]
Uczył się w warszawskich szkołach, a od 1582 roku w kolegium jezuitów w Pułtusku. W 1585 roku wstąpił do zakonu jezuitów w Kaliszu, święcenia kapłańskie przyjął około 1600 roku. Później uczył w jezuickich kolegiach.[1]
„Thesaurus”
Główne dzieło Knapskiego, „Thesaurus Polonolatinograecus seu Promptuarium linguae Latinae et Graecae”, ukazywało się w latach 1621–1632 w trzech tomach. Pierwszy zawiera część polsko-łacińską, drugi łacińsko-polską, trzeci – zbiór polskich przysłów z objaśnieniami („Adagia Polonica”). Wikipedia nazywa go największym dziełem staropolskiej leksykografii, aż do pojawienia się słownika Lindego.[1]
Związek z Grodziskiem
Miejsce urodzenia Knapskiego potwierdzają dawne i współczesne opracowania o mieście: „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego” zapisuje, że Grodzisk jest miejscem urodzenia uczonego Grzegorza Knapskiego, a Wikipedia w haśle o mieście wymienia go wśród znanych postaci z drugiej połowy XVI wieku. Szerszy kontekst miasta z tamtych czasów opisuje historia Grodziska.[2][3]
Oś czasu
Często pytacie
Grzegorz Knapski (Knapiusz): pytania
3 pytania
Kim był Grzegorz Knapski?
Jezuitą i leksykografem (zm. 1638), autorem „Thesaurusa” – trzytomowego słownika polsko-łacińsko-greckiego z lat 1621–1632.
Gdzie urodził się Grzegorz Knapski?
Według większości źródeł w Grodzisku Mazowieckim, między 1561 a 1564 rokiem.
Kim był Knapiusz?
To łacińskie nazwisko Grzegorza Knapskiego, autora słownika „Thesaurus Polonolatinograecus”.
Źródła
- Grzegorz Knapski – Wikipedia
- Grodzisk Mazowiecki – Wikipedia
- Grodzisk – hasło w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego – Grodziszczanin (blog), cytat ze Słownika geograficznego Królestwa Polskiego
Sprawdzono 9 października 2026. Tekst napisała redakcja mGrodzisk na podstawie źródeł powyżej. Znasz więcej albo widzisz błąd? Napisz do nas.