mGrodzisk

Jezuita, leksykograf · ?–1638

Grzegorz Knapski (Knapiusz)

Grzegorz Knapski, zwany też Knapiuszem (zm. 12 listopada 1638 w Krakowie), był jezuitą i leksykografem, autorem trzytomowego „Thesaurusa” – słownika polsko-łacińsko-greckiego. Według większości źródeł urodził się w Grodzisku Mazowieckim w drugiej połowie XVI wieku.[1][2]

Pochodzenie i nauka

Knapski pochodził z rodziny mieszczańskiej – był synem sukiennika. Wikipedia podaje, że jego nazwisko jest prawdopodobnie późniejszą, konwencjonalną formą dawnego „Knap”, a miejsce urodzenia ustalono na podstawie zapisów z nieistniejących już ksiąg parafialnych. Rok urodzenia nie jest pewny: źródła wskazują okres od 1561 do 1564 roku.[1]

Uczył się w warszawskich szkołach, a od 1582 roku w kolegium jezuitów w Pułtusku. W 1585 roku wstąpił do zakonu jezuitów w Kaliszu, święcenia kapłańskie przyjął około 1600 roku. Później uczył w jezuickich kolegiach.[1]

„Thesaurus”

Główne dzieło Knapskiego, „Thesaurus Polonolatinograecus seu Promptuarium linguae Latinae et Graecae”, ukazywało się w latach 1621–1632 w trzech tomach. Pierwszy zawiera część polsko-łacińską, drugi łacińsko-polską, trzeci – zbiór polskich przysłów z objaśnieniami („Adagia Polonica”). Wikipedia nazywa go największym dziełem staropolskiej leksykografii, aż do pojawienia się słownika Lindego.[1]

Związek z Grodziskiem

Miejsce urodzenia Knapskiego potwierdzają dawne i współczesne opracowania o mieście: „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego” zapisuje, że Grodzisk jest miejscem urodzenia uczonego Grzegorza Knapskiego, a Wikipedia w haśle o mieście wymienia go wśród znanych postaci z drugiej połowy XVI wieku. Szerszy kontekst miasta z tamtych czasów opisuje historia Grodziska.[2][3]

Oś czasu

  1. 1561–1564W Grodzisku Mazowieckim rodzi się Grzegorz Knapski (rok sporny).[1]
  2. 1585Knapski wstępuje do jezuitów w Kaliszu.[1]
  3. 1621Pierwszy tom „Thesaurusa” Knapskiego.[1]
  4. 12 listopada 1638W Krakowie umiera Grzegorz Knapski.[1]

Często pytacie

Grzegorz Knapski (Knapiusz): pytania

3 pytania

Kim był Grzegorz Knapski?

Jezuitą i leksykografem (zm. 1638), autorem „Thesaurusa” – trzytomowego słownika polsko-łacińsko-greckiego z lat 1621–1632.

Gdzie urodził się Grzegorz Knapski?

Według większości źródeł w Grodzisku Mazowieckim, między 1561 a 1564 rokiem.

Kim był Knapiusz?

To łacińskie nazwisko Grzegorza Knapskiego, autora słownika „Thesaurus Polonolatinograecus”.

Źródła

  1. Grzegorz Knapski – Wikipedia
  2. Grodzisk Mazowiecki – Wikipedia
  3. Grodzisk – hasło w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego – Grodziszczanin (blog), cytat ze Słownika geograficznego Królestwa Polskiego

Sprawdzono 9 października 2026. Tekst napisała redakcja mGrodzisk na podstawie źródeł powyżej. Znasz więcej albo widzisz błąd? Napisz do nas.