Andrzej Mokronowski (1713–1784) – generał, poseł na sejm i od 1781 roku wojewoda mazowiecki, mąż Izabeli z Poniatowskich, siostry króla Stanisława Augusta. Z Grodziskiem wiąże go dwór w Jordanowicach, który w 1782 roku uzyskał obecny, klasycystyczny kształt.[1][2]
Generał i wojewoda
Urodził się w Warszawie 25 maja 1713 roku. W 1759 roku został generałem-lejtnantem wojsk koronnych, był marszałkiem konfederacji koronnej i posłem na sejm w 1776 roku, a w latach 1776–1784 należał do Komisji Edukacji Narodowej. Wojewodą mazowieckim został w 1781 roku. Zmarł w Warszawie 14 czerwca 1784 roku.[1][3]
Jego żoną była Izabela z Poniatowskich, siostra króla Stanisława Augusta i wdowa po hetmanie Janie Klemensie Branickim. Mokronowscy – właściciele Grodziska od XVII wieku – mieli też Jordanowice, dziś część miasta (zob. Wojciech Mokronowski).[1][4]
Dwór w Jordanowicach
Według albumu wydanego przez Urząd Miejski dwór uzyskał obecny, klasycystyczny kształt w 1782 roku po przebudowie, którą prowadzili Izabela Branicka z Poniatowskich i „Jędrzej” Mokronoski, ówczesny wojewoda mazowiecki. Według opracowania „Dwory i Pałace Polski” wcześniejszy projekt architekta Charlesa Pierre’a Coustou z 1761 roku nie został zrealizowany, a obecną budowlę, wykonaną przez nieznanego architekta, ukończono przed 1782 rokiem; po śmierci Mokronowskiego w 1784 roku mogła pozostać niedokończona.[2][4]
Polichromie wykonał nadworny malarz króla Jan Bogumił Plersch; według albumu ozdobił nimi reprezentacyjny gabinet, według publikacji o przemianach miasta i serwisu o dworach – westybul (wnętrze to nadal jest ozdobione malowidłami, odrestaurowanymi w latach 1998–2002). Album przekazuje, że małżonków łączył tajny związek, a malowidła miały być prezentem od króla. Dziś w dworku, zwanym Dworkiem Skarbków, mieści się szkoła muzyczna imienia Tadeusza Bairda.[2][4][5]
Oś czasu
Często pytacie
Andrzej Mokronowski: pytania
3 pytania
Kim był Andrzej Mokronowski?
Generałem i posłem na sejm, od 1781 roku wojewodą mazowieckim (1713–1784), mężem Izabeli Poniatowskiej, siostry króla Stanisława Augusta.
Kto przebudował dwór w Jordanowicach?
Według albumu Urzędu Miejskiego – Andrzej Mokronowski wraz z żoną Izabelą; obecny kształt dwór uzyskał w 1782 roku.
Kto malował polichromie w dworze Skarbków?
Jan Bogumił Plersch, nadworny malarz króla Stanisława Augusta; dzieło odrestaurowano w latach 1998–2002.
Źródła
- Andrzej Mokronowski – Wikipedia
- Album o Grodzisku Mazowieckim – Urząd Miejski w Grodzisku Mazowieckim
- Andrzej Mokronoski z Mokronosa h. Bogoria (Genealogia potomków Sejmu Wielkiego, M.J. Minakowski) – sejm-wielki.pl
- Dwór Grodzisk Mazowiecki-Jordanowice – Dwory i Pałace Polski
- Metamorfoza miasta. Grodzisk Mazowiecki 1989–2018 – Urząd Miejski w Grodzisku Mazowieckim
Sprawdzono 9 października 2026. Tekst napisała redakcja mGrodzisk na podstawie źródeł powyżej. Znasz więcej albo widzisz błąd? Napisz do nas.