Stanisław Rembek (1901–1985) – polski pisarz, nauczyciel i żołnierz Armii Krajowej, autor powieści „W polu” i „Wyrok na Franciszka Kłosa”. Okupację niemiecką spędził w Grodzisku Mazowieckim; z tego czasu pochodzi jego „Dziennik okupacyjny”, wydany po śmierci autora.[1][2]
Nauczyciel i pisarz
Urodził się w Łodzi, wychowywał się w Piotrkowie Trybunalskim. Jako ochotnik brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 roku, potem skończył historię na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 1924–1938 uczył polskiego w szkołach, m.in. w Radomiu i Piotrkowie Trybunalskim.[1][2]
Napisał powieści „Nagan”, „W polu” (nagrodzoną w 1938 roku przez Kasę Literacką im. Lewentala) oraz „Wyrok na Franciszka Kłosa”, którą Andrzej Wajda sfilmował pod tym samym tytułem. Motywy jego opowiadań wykorzystał Juliusz Machulski w filmie „Szwadron”.[1]
Okupacja w Grodzisku
We wrześniu 1939 roku bronił Warszawy. Okupację spędził w Grodzisku Mazowieckim, przy ul. Plantowej, gdzie uczestniczył w tajnym nauczaniu i był związany z konspiracją socjalistyczną oraz Armią Krajową. Codzienność tych lat opisał w „Dzienniku okupacyjnym”.[1][2]
W 2024 roku Biblioteka Publiczna Gminy Grodzisk Mazowiecki zaprosiła na spotkanie z autorem komiksu „Dziennik okupacyjny Stanisława Rembeka”. Biblioteka opisuje go jako pamiętnik pisarza mieszkającego na przedmieściach Grodziska i nazywa pierwszym komiksem o realiach okupacji w tym mieście; Rembek mieszkał, jak podaje, na styku Grodziska i Milanówka.[4]
Zmarł 21 marca 1985 roku w Warszawie i został pochowany na Powązkach.[1]
Pamięć
Imię Stanisława Rembeka nosi ulica w Grodzisku. Publikacja Urzędu Miejskiego wymienia go wśród literatów, którzy zostali patronami ulic nazwanych w latach 2001–2006; nazwisko znajduje się też na liście patronów związanych z miastem opisanej w haśle Patroni ulic Grodziska. Okres wojny w mieście opisuje hasło II wojna światowa w Grodzisku.[1][3]
Oś czasu
- 6 lipca 1901W Łodzi rodzi się Stanisław Rembek.[1]
- 1939–1945Rembek spędza okupację w Grodzisku Mazowieckim i prowadzi dziennik.[1][2]
- 21 marca 1985W Warszawie umiera Stanisław Rembek.[1]
- 9 lutego 2024W grodziskiej bibliotece odbywa się spotkanie z autorem komiksu „Dziennik okupacyjny Stanisława Rembeka”.[4]
Często pytacie
Stanisław Rembek: pytania
2 pytania
Czy Stanisław Rembek mieszkał w Grodzisku Mazowieckim?
Tak, okupację niemiecką spędził w Grodzisku, przy ul. Plantowej, i opisał ją w „Dzienniku okupacyjnym”.
Jakie książki napisał Stanisław Rembek?
Między innymi powieści „Nagan”, „W polu” i „Wyrok na Franciszka Kłosa” oraz „Dziennik okupacyjny” wydany po śmierci autora.
Źródła
- Stanisław Rembek – Wikipedia
- Portrety. Stanisław Rembek – Rzeczpospolita (kopia w Internet Archive), 2009-08-13
- Metamorfoza miasta. Grodzisk Mazowiecki 1989–2018 – Urząd Miejski w Grodzisku Mazowieckim
- Spotkanie z Michałem Rzecznikiem, autorem komiksu „Dziennik okupacyjny Stanisława Rembeka” – Biblioteka Publiczna Gminy Grodzisk Mazowiecki, 2024-01-30
Sprawdzono 9 października 2026. Tekst napisała redakcja mGrodzisk na podstawie źródeł powyżej. Znasz więcej albo widzisz błąd? Napisz do nas.