Leonid Teliga (1917–1970) – żeglarz i autor książek o swoim rejsie, pierwszy Polak, który samotnie opłynął świat (1967–1969, na jachcie „Opty”). Dzieciństwo i młodość spędził w Grodzisku Mazowieckim, którego był honorowym obywatelem.[1][2]
Dzieciństwo w Grodzisku
Urodził się 28 maja 1917 roku w Wiaźmie w Rosji. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości rodzina wróciła do kraju i zamieszkała w Grodzisku Mazowieckim: w 1919 roku matka z synami zajęła mieszkanie przy dzisiejszej ul. Traugutta 3. Leonid chodził tu do Szkoły Podstawowej nr 2.[1][2]
W 1938 roku na kursie w Jastarni zdobył uprawnienia sternika morskiego.[2]
Wojna
W 1942 roku z Armią Andersa trafił do Wielkiej Brytanii, gdzie latał jako strzelec pokładowy w 300 Dywizjonie Bombowym. Dwukrotnie odznaczono go Medalem Lotniczym.[1][2]
Samotnie dookoła świata
Do rejsu zbudowano drewniany jacht „Opty” o długości niespełna 10 metrów, z żaglami na każdy wiatr i silnikiem o mocy 7 KM. Teliga wypłynął z Casablanki 25 stycznia 1967 roku i wrócił do tego portu 30 kwietnia 1969 roku – jako pierwszy Polak, który samotnie okrążył Ziemię. Ostatni etap, z Fidżi do Casablanki, zajął mu 165 dni.[1][2]
Rejs opisał w książkach „Opty – od Gdyni do Fidżi”, „Opty – od Fidżi do Casablanki” i „Samotny rejs Opty”. Jacht wrócił do kraju na pokładzie statku MS „Orłowo”; dziś można go oglądać w Centrum Konserwacji Wraków Statków w Tczewie.[1][2]
W czasie rejsu rozwijała się u niego choroba nowotworowa. Zmarł 21 maja 1970 roku w Warszawie, niewiele ponad rok po powrocie, i został pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Był odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.[1][2]
Pamięć w Grodzisku
Od 28 maja 1976 roku imię Leonida Teligi nosi Szkoła Podstawowa nr 5 w Grodzisku, a jego imieniem nazwano też ulicę i hufiec harcerski. 2 października 2017 roku, w setną rocznicę urodzin, przy Stawach Goliana odsłonięto pierwszy w Polsce pomnik żeglarza autorstwa Jerzego Juczkowicza.[1][3]
Oś czasu
- 28 maja 1917W Wiaźmie rodzi się Leonid Teliga.[2]
- 1919Rodzina Teligów zamieszkuje w Grodzisku, przy dzisiejszej ul. Traugutta 3.[1]
- 25 stycznia 1967Leonid Teliga wypływa z Casablanki w samotny rejs dookoła świata.[2]
- 30 kwietnia 1969Teliga kończy rejs – pierwszy Polak, który samotnie opłynął świat.[2]
- 21 maja 1970Umiera Leonid Teliga.[2]
- 28 maja 1976SP nr 5 w Grodzisku otrzymuje imię Leonida Teligi.[1]
Często pytacie
Leonid Teliga: pytania
4 pytania
Na co zmarł Leonid Teliga?
Na chorobę nowotworową, która rozwijała się już w czasie rejsu. Zmarł 21 maja 1970 roku w Warszawie.
Jak nazywał się jacht Leonida Teligi?
„Opty” – drewniany jacht o długości niespełna 10 metrów. Dziś jest w Centrum Konserwacji Wraków Statków w Tczewie.
Jakie książki napisał Leonid Teliga?
„Opty – od Gdyni do Fidżi”, „Opty – od Fidżi do Casablanki” i „Samotny rejs Opty”.
Gdzie w Grodzisku mieszkał Leonid Teliga?
Od 1919 roku przy dzisiejszej ul. Traugutta 3; chodził do Szkoły Podstawowej nr 2.
Źródła
- Leonid Teliga – Wikipedia
- Leonid Teliga – historia żeglarza, który opłynął świat – National Geographic Polska
- Metamorfoza miasta. Grodzisk Mazowiecki 1989–2018 – Urząd Miejski w Grodzisku Mazowieckim
Sprawdzono 9 października 2026. Tekst napisała redakcja mGrodzisk na podstawie źródeł powyżej. Znasz więcej albo widzisz błąd? Napisz do nas.