Lech Zondek (1952–1985) – polski emigrant i korespondent wojenny, uczestnik wojny afgańsko-radzieckiej po stronie mudżahedinów. Dzieciństwo i młodość spędził w Grodzisku Mazowieckim, gdzie jego imię nosi dziś ulica.[1][2]
Grodzisk i wyjazd z kraju
Urodził się w Elblągu, lecz dzieciństwo i młodość spędził w Grodzisku Mazowieckim, gdzie mieszkał z matką przy ul. Kościuszki 26 i chodził do tutejszego Liceum Ogólnokształcącego nr 10. W 1978 roku zaczął studia na Uniwersytecie Warszawskim. Na początku 1981 roku wyjechał z paszportem turystycznym do Wiednia, a stamtąd – po pobycie w obozie dla uchodźców – do Australii.[1]
W Australii przygotowywał się do wyjazdu na wojnę, pracował m.in. w kopalni rudy żelaza, studiował nauki polityczne w Melbourne i współpracował z organizacjami afgańskimi. Po otrzymaniu australijskiego paszportu w czerwcu 1984 roku poleciał do Pakistanu.[1]
W Afganistanie
Z Peszawaru trzykrotnie przedostawał się do objętego wojną Afganistanu, gdzie walczył u boku mudżahedinów i był kilkakrotnie ranny. Fotografował dla prasy, a jego relacje nadawały Głos Ameryki i Radio Wolna Europa.[1]
W lipcu 1985 roku w Nuristanie uczył mieszkańców jednej z osad walki wręcz i został zraniony nożem w rękę. Według relacji przytoczonej w Wikipedii 4 lipca oddalił się z obozu na samotną wspinaczkę, a następnego dnia znaleziono go martwego. Jako dzień śmierci źródła podają 1 albo 4 lipca 1985 roku. Pochowano go w pobliżu miejsca wypadku.[1]
Pamięć w Grodzisku
Imię Lecha Zondka nosi ulica w Grodzisku; od września 1999 roku działało przy niej gimnazjum nr 3. Na liście patronów ulic związanych z miastem, opisanej w haśle Patroni ulic Grodziska, publikacja miejska wymienia go obok Leonida Teligi i innych. Na cmentarzu parafialnym stoi kamień z jego nazwiskiem.[1][2]
W 2005 roku Marek Cabanowski i Andrzej Sielski wydali książkę „Lech Zondek. Żołnierz Solidarności”, a o Zondku powstał też odcinek serialu dokumentalnego „Polscy mudżahedini” (Discovery Historia, 2010).[1][2]
Oś czasu
- 1 lutego 1952W Elblągu rodzi się Lech Zondek.[1]
- 16 czerwca 1984Zondek z australijskim paszportem leci do Pakistanu, skąd rusza do Afganistanu.[1]
- lipiec 1985Lech Zondek umiera w Nuristanie w Afganistanie (źródła podają 1 albo 4 lipca).[1]
- 2005Ukazuje się książka „Lech Zondek. Żołnierz Solidarności”.[2]
Często pytacie
Lech Zondek: pytania
2 pytania
Kim był Lech Zondek?
Wychowankiem Grodziska Mazowieckiego, który wyemigrował z Polski i walczył w Afganistanie przeciw wojskom radzieckim. Zginął w lipcu 1985 roku w Nuristanie.
Dlaczego w Grodzisku jest ulica Zondka?
Zondek spędził w mieście dzieciństwo i młodość; jego imię nosi ulica, a publikacja miejska zalicza go do patronów ulic związanych z miastem.
Źródła
- Lech Zondek – Wikipedia
- Metamorfoza miasta. Grodzisk Mazowiecki 1989–2018 – Urząd Miejski w Grodzisku Mazowieckim
Sprawdzono 9 października 2026. Tekst napisała redakcja mGrodzisk na podstawie źródeł powyżej. Znasz więcej albo widzisz błąd? Napisz do nas.