Willa „Niespodzianka” przy ul. Kościuszki 12 to dom zaprojektowany i zbudowany przez Józefa Moszyńskiego na początku XX wieku. Gmina kupiła go w 2014 roku, wyremontowała w 2017, a dziś mieści salę ślubów i Grodziskie Centrum Edukacji Plastycznej.[1][2]
Dom Józefa Moszyńskiego
Budowę ukończono przed końcem 1903 roku; wykaz zabytków miasta podaje rok 1906, więc datę trzeba traktować ostrożnie. Willę sfinansował i zaprojektował Józef Moszyński, który był też jej pierwszym właścicielem. Razem z nią wzniesiono budynki z lokalami na wynajem, a całość otoczył mur z neogotycką bramą, której już nie ma.[1][3]
Moszyński zmarł w 1914 roku. W 1932 rodzina sprzedała willę Maurycemu Freidlichowi, ławnikowi w zarządzie miasta, a do końca XX wieku budynek pozostawał w rękach jego spadkobierców.[1]
Pożar, zakup przez gminę i remont
W 2010 roku willę podpalono i groziła jej rozbiórka. Tego samego roku wpisano ją do rejestru zabytków. W 2014 roku budynek stał się własnością gminy.[1][3]
Umowę na rewaloryzację podpisano 10 stycznia 2017 roku; koszt robót wyniósł niespełna 3 mln zł brutto. Prace objęły m.in. izolację ścian, wymianę pokrycia dachu, odtworzenie stolarki i renowację balustrad balkonów. Remont zakończono w 2017 roku, a gmina zgłosiła willę do konkursu „Modernizacja Roku 2017”, w którym została finalistką. Obok willi powstał później nowy ratusz.[1][2][4]
Oś czasu
- 1903Ukończenie budowy willi „Niespodzianka” (wykaz zabytków podaje 1906).[1][3]
- 1932Rodzina Moszyńskich sprzedaje willę „Niespodzianka” Maurycemu Freidlichowi.[1]
- 1 czerwca 2010Willa „Niespodzianka” trafia do rejestru zabytków.[1][3]
- 2014Gmina Grodzisk Mazowiecki przejmuje willę „Niespodzianka”.[1]
- 2017Remont willi „Niespodzianka”.[1][2]
Na miejscu dziś
- W willi działają sala ślubów i Grodziskie Centrum Edukacji Plastycznej; obok stoi nowy ratusz.[1]
Często pytacie
Willa „Niespodzianka”: pytania
2 pytania
Co jest w willi Niespodzianka w Grodzisku?
Sala ślubów i Grodziskie Centrum Edukacji Plastycznej. Mediateka mieści się w odrębnym budynku przy ul. Bartniaka.
Kto zbudował willę Niespodzianka?
Józef Moszyński, który ją zaprojektował, sfinansował i był pierwszym właścicielem.
Źródła
- Willa „Niespodzianka” – Wikipedia
- Metamorfoza miasta. Grodzisk Mazowiecki 1989–2018 – Urząd Miejski w Grodzisku Mazowieckim
- Zabytki Grodziska Mazowieckiego – Wikipedia
- Willa Niespodzianka wkrótce odzyska dawny blask – Obiektywna Gazeta Internetowa
Sprawdzono 9 października 2026. Tekst napisała redakcja mGrodzisk na podstawie źródeł powyżej. Znasz więcej albo widzisz błąd? Napisz do nas.